Blokada alkoholowa – sposób na skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów

Blokada alkoholowa jest urządzeniem techniczne uniemożliwiającym uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3.

Zgodnie z art. 182a § 1 Kodeksu karnego wykonawczego jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru, a w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego [mowa tu o dożywotnim zakazie] przez okres co najmniej 10 lat, sąd może orzec o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110), jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis art. 182 § 1 stosuje się odpowiednio.

Sąd ma zatem możliwość zmiany formy stosowania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, który został prawomocnie orzeczony.

Wyżej cytowany przepis może być stosowany zarówno wówczas, gdy zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony w przypadku przestępstwa, na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu karnego, jak i w przypadku wykroczenia, na podstawie Kodeksu wykroczeń.

Warunek czasowy – wykonywanie zakazu przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru.

Warunkiem koniecznym jest, aby zakaz był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru.
Co ciekawe, przepis ma zastosowanie także w przypadku skazanych, którym sąd wymierzył dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego. W takim wypadku warunkiem koniecznym jest, aby zakaz był wykonywany przez okres co najmniej 10 lat.

Warunek pozytywnej oceny kryminologicznej

Sąd może orzec o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Stając się o zmianę środka karnego należy zatem przekonać sąd, że skazany zasłużył na wcześniejszy (choć ograniczony pewnym obostrzeniem) powrót do grona kierujących.
Sąd bierze pod uwagę szereg czynników związanych z postawą sprawcy, jego właściwościami i warunkami osobistymi – jako przykłady takich czynników można wymienić postawę sprawcy po popełnieniu przestępstwa/wykroczenia, zachowanie wobec pokrzywdzonego, okoliczność czy sprawca wyraził skruchę, a także cechy osobowości, tryb życia, warunki rodzinne skazanego czy wreszcie przestrzeganie porządku prawnego po skazaniu.

Inne sposoby na skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów

Zgodnie z art. 84 § 1 Kodeksu karnego Sąd może po upływie połowy okresu, na który orzeczono środki karne wymienione w art. 39 pkt 1-3, uznać je za wykonane, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok.
Przepisu tego nie stosuje się jednak, jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów orzeczono na podstawie art. 42 § 2 , tj. w przypadku gdy sąd orzekł (na okres nie krótszy niż 3 lata), zakaz prowadzenia pojazdów, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstw z art. art. 178b, art. 180a lub art. 244 k.k. znajdował się w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 k.k.

Możliwość zastosowania ww. przepisu jest zatem o wiele bardziej ograniczona, jednak w wypadku pomyślnego rozstrzygnięcia sąd uzna środek za wykonany skazany może swobodnie kierować pojazdami na jakie orzeczono zakaz bez konieczności wyposażania ich w blokady alkoholowe.